บันทึกอนุทิน
วิชา การจัดประสบการณ์ทางคณิตศาสตร์สำหรับเด็กปฐมวัย
อาจารย์ผู้สอน อาจารย์จินตนา สุขสำราญ
วัน/เดือน/ปี 12 ธันวาคม พ.ศ.2556
ครั้งที่ 6 กลุ่มเรียน 104 (วันพฤหัสบดี ตอนเช้า)
เวลาเข้าเรียน 08:30 – 12:30 น. ห้อง 235 อาคาร 2
*สัปดาห์นี้ดิฉันหยุดเรียนเนื่องจากต้องกลับไปทำธุระส่วนตัวที่บ้านจึงได้ศึกษาจาก นางสาววรรวิภา โพธิ์งาม ถึงเนื้อหาที่เรียนในวันนี้ ว่าอาจารย์สอนอะไรไปบ้าง ดังนี้
วันนี้อาจารย์สอนในสาระที่ 2-5 และสรุปเพื่อทำความเข้าใจได้ง่ายขึ้น โดยจะมีการยกตัวอย่างพร้อมกิจกรรมที่ทำในห้องเรียน ซึ่งจะทำร่วมกัน หัวข้อที่นำก่อนเข้าสู๋การเรนียนการสอนคือ
นาฬิกาสัมพันธ์กับชีวิต...
- เด็กจะเรียนรู้เริ่มดูเข็มนาฬิกา มีให้เขียนเวลา ที่จริงแล้วเด็กจะยังไม่รู้เรื่อง แต่เราจะให้ประสบการณ์ ให้เด็กได้คุ้นเคยและรู้จักเชื่อมโยง และเพื่อให้เด็กได้รู้ว่านาฬิกาเป็นเครื่องบอกเวลานะ เป็นต้น
- แบบรูปคืออะไร เช่น ตัวเลขของนาฬิกา 1-12 นั่นเอง
- นาฬิกาเป็นเครื่องมือเรียนรู้จำนวนนับ ทรี่เพิ่มทีละหนึ่ง สัญลักษณ์ตัวเลขที่แทนเวลา ความแตกต่างเข็มสั้นเข็มยาว
- คำศัพท์ทางคณิตศาตร์ เช้า กลางวัน เย็น กลางคืน (นาฬิกา)
การเรียนรู้ร่วมกับปฏิทิน
- ใช้ปฏิทินเป็นการเพิ่ม ลด
- คำศัพท์เช่น เมื่อวาน วันนี้ พรุ่งนี้ เป็นต้น
- ให้เด็กขีดเส้นเฉียง / ลงในวันแรกของเดือนนั้นๆ ยกตัวอย่างเป็นเดือนมกราคม
- ให้เด็กๆวาดรูปสามเหลี่ยม ในวันขึ้นปีใหม่ เด็กจะได้รู้วันสำคัญของเดือนนั้นไปด้วย
- ให้เด็กๆวาดรูปเด็ก ในวันเสาร์ที่สองของเดือนมกราคม ซึ่งเป็นวันเด็ก
- ให้เด็กวาดรูปหนังสือ ซึ่งเป็นวันครู
- ให้เด็กๆ เขียนชื่อเพื่อนพร้อมรูปเค้ก ในวันคล้ายวันเกิด
นี่คือลักษณะการจัดกิจกรรมในการบูรณาการ ความสัมพันธ์ทั้งหลายซึ่งสามารถจัดได้หลายสาระ
สาระสำคัญทางคณิตศาสตร์ มี 5 สาระ (ต่อจากครั้งที่แล้ว)
สาระสำคัญทางคณิตศาสตร์เป็นหลักการที่ต้องการปลูกฝังให้แก่เด็กผู้สอนควรศึกษาสาระสำคัญทางคณิตศาสตร์ของแต่ละสาระในกรอบ มาตรฐานการเรียนรู้คณิตศาสตร์ปฐมวัย และเพื่อให้เข้าใจตรงกัน จึงรวบรวมสาระทางคณิตศาสตร์ระดับเด็กปฐมวัย
สาระที่ 2 การวัด
- การวัดความยาวของสิ่งต่างๆเป็นการหาความยาวตามแนวนอน การวัดความสูงเป็นการหาความยาวแนวตั้ง
- การวัดความยาว ความสูง ของสิ่งต่างๆ อาจใช้เครื่องมือวัดที่มีหน่วยไม่ใช่หน่วยมาตรฐาน
- ยาวกว่า สั้นกว่า สูงกว่า เตี้ยกว่า ต่ำกว่า ยาวเท่ากัน สูงเท่ากัน เป็นคำที่ใช้ในการเปรียบเทียบความยาว ความสูงของสิ่งต่างๆ
- การเรียงลำดับความยาว ความสูง อาจเรียงจกน้อยไปหามากหรือจากมากไปหาน้อยก็ได้
- การชั่งน้ำหนักของสิ่งต่างๆอาจใช้เครื่องวัดชั่งน้ำหนักที่มีหน่วยไม่ใช่มาตรฐาน
- หนักกว่า เบากว่า หนักเทากัน เป็นคำที่ใช้ในการเปรียบเทียบน้ำหนักของสิ่งต่างๆ
- การเรียงลำดับน้ำหนักของสิ่งต่างๆอาจเรียงจากน้อยไปหามากหรือมากไปหาน้อยก็ได้
- การตวงของสิ่งต่างๆ อาจใช้เครื่องมือตวงที่มีหน่วยไม่ใช่มาตรฐาน
- ปริมาตรมากกว่า ปริมาตรน้อยกว่า ปริมาตรเท่ากัน เป็นคำที่ใช้ในการเปรียบเทียบปริมาตรของสิ่งต่างๆ
- การเรียงลำดับปริมาตรของสิ่งต่างๆ อาจเรียงจากน้อยไปหามากหรือมากไปหาน้อยก็ได้
- เงินเหรียญและธนบัตร เป็นสิ่งที่ใช้ในการซื้อขาย
- ตัวเลขที่ด้านหลังเงินเหรียญ บอกค่าเงินเหรียญแต่ละเหรียญ
- ตัวเลขที่อยู่บนธนบัตร บองค่าของธนบัตรแต่ละฉบับ
- บาท เป็นหน่วยของเงินไทย
- เวลาแต่ละวันแบ่งเป็นสองช่วงใหญ่ๆ คือ กลางวันและกลางคืน
- เช้า เที่ยง เย็น เมื่อวาน วันนี้ พรุ่งนี้ เป็นคำที่ใช้บอกช่วงเวลาต่างๆ
- หนึ่งสัปดาห์มีเจ็ดวัน เรียงลำดับดังนี้ วันอาทิตย์ วันจันทร์วันอังคาร วันพุธ วันพฤหัสบดี วันศุกร์ และ วันเสาร์
สาระที่ 3 เราขาคณิต
- ข้างบน ข้างล่าง ข้างใน ข้างนอก ข้างหลัง ระหว่าง ข้างซ้าย ข้างขวา ใกล้ ไกล เป็นคำที่ใช้บอกตำแหน่ง ทิศทาง ระยะทางของสิ่งต่างๆ
- การจำแนกทรงกลม ทรงสี่เหลี่ยมมุมฉาก ทรงกรวย ทรงกระบอก และรูปวงกลม รูปสามเหลี่ยม รูปสี่เหลี่ยม ใช้วิธีพิจารณารูปร่างและขอบของรูป
สาระที่ 4 พีชคณิต
- แบบรูปเป็นความสัมพันธ์ที่แสดงลักษณะสำคัญร่วมของชุด ของจำนวนรูปเราขาคณิต หรือสิ่งต่างๆ
สาระที่ 5 การวิเคราะห์ข้อมูลและความน่าจะเป็น
- การเก็บรวบรวมข้อมูลอาจใช้วิธีสังเกตหรือสอบถามก็ได้
- แผนภูมิรูปภาพเป็นการนำเสนอข้อมูลอย่างง่าย โดยใช้รูปภาพแสดงจำนวนสิ่งของต่างๆ อาจวางรูปตามแนวนอนหรือแนวตั้งก็ได้
และจะมีการทำกิจกรรมในห้องเรียน คือ
การนำคณิตศาตร์ในเรื่องของรูปทรงต่างๆมาเข้าร่วมหรือนำมาประยุกต์กับกิจกรรมศิลปะ ...... :ซึ่งเราสามารถนำไปบูรณาการกับเด็กๆได้
- ในภาพจะมีอุปกรณก็คือ ดินน้ำมัน และ ไม้เสียบลูกชิ้น
- ในรูปภาพจะมีรูปทรงสามเหลี่ยมเรขาคณิต รูปสามเหลี่ยมที่มีมิติ รูปสี่เหลี่ยมที่มีมิติ และห้าเหลี่ยมที่มีมิติ ที่มีมิติเรียกอีกอย่างว่า พีระมิด
จากกิจกรรมนี้ได้ใช้ทักษะและความรู้เดิมที่มีอยู่มาประยุกต์ร่วมกับคณิตศาตร์และศิลปะ ทำให้เกิดจินตนาการในการจะสร้างชิ้นงานขึ้นมา และสามารถไปใช้กับเด็กได้เพราะไม่ยากจนเกินไป
ก่อนจะจบคาบเรียนอาจารย์ฝากเพลงส่งท้ายให้ด้วย ดังนี้
เพลงขวดห้าใบ
ขวดห้าใบวางอยู่บนกำแพง (ซ้ำ) เราเอาหินปาไปให้มันกลิ้งตกลงมา
คงเหลือขวดกี่ใบวางอยู่บนกำแพง เว้นให้เด็กได้มีส่วนร่วม ให้เขาได้ตอบ
[ลดจำนวนขวดลงไปตามลำดับ จนกระทั่งเหลือขวดหนึ่งใบ]
ขวดหนึ่งใบวางอยู่บนกำแพง (ซ้ำ) เราเอาหินปาไปให้มันกลิ้งตกลงมา
ไม่มีขวดเหลือเลยวางอยู่บนกำแพง จะทำอย่างไรกันดี
เพลงนกกระจิบ
นั่นนกบินมาลิบลิบ นกกระจิบ 1 2 3 4 5
อีกฝูงบินล่องลอยมา 6 7 8 9 10 ตัว
เพลงซ้าย-ขวา
ยืนให้ตัวตรง ก้มหัวลงตบมือแผละ
แขนซ้ายอยู่ไหน หันตัวไปทางนั้นแหละ
เพลง บวก - ลบ
บ้านฉันมีแก้วน้ำสี่ใบ ครูให้อีกสามใบนะเธอ
มารวมกันนับดีดีซิเออ ดูซิเธอรวมกันได้เจ็ดใบ
บ้านฉันมีแก้วน้ำเจ็ดใบ หายไปสามใบนะเธอ
ฉันหาแก้วแล้วไม่เจอ ดูซิเออเหลือเพียงแค่สี่ใบ
เพลง แม่ไก้ออกไข่
แม่ไก่ออกไข่วันละฟอง ไข่วันละฟอง ไข่วันละฟอง
แม่ไก่ของฉันไข่ทุกวัน หนึ่งวันได้ไข่หนึ่งฟอง
( ร้องเรื่อยๆจนกระทั่งถึง สิบ )
